[Politieke reclame] Motie voor bescherming bomen kasteeltuin haalt het niet: GroenLinksPvdA teleurgesteld

De gemeenteraad van Wijchen heeft afgelopen donderdag niet ingestemd met de motie van GroenLinksPvdA om de zwaar aangetaste bomen in de kasteeltuin onmiddellijk beter te beschermen tegen schade door parkeren en evenementen. De fracties wilden dat terughoudender omgegaan zou worden met nieuwe evenementen en dat parkeren in de tuin per direct zou stoppen.

Pepijn Oomen (GroenLinksPvdA) reageerde teleurgesteld op het besluit: “Dit is symptomatisch voor de gemeenteraad van Wijchen. Er wordt steeds gekozen voor het belang op de korte termijn en niet vooruitgekeken. De Wijchenaren van over tien jaar zitten als gevolg hiervan met de dode bomen.”

“Het is vijf over twaalf”
Aanleiding voor de motie was een recent onderzoeksrapport dat de gemeenteraad ontving over de staat van de bomen in de kasteeltuin. Volgens Oomen laat het rapport een alarmerende situatie zien. “Ik schrok me eerlijk gezegd lam toen ik het las, het is vijf over twaalf voor de bomen,” zei hij tijdens de vergadering. Het college erkent in de informatienota dat er maatregelen nodig zijn en stelt voor om de inrichting van de kasteeltuin aan te passen, onder meer door andere indelingen te maken voor evenementen. GroenLinksPvdA noemt dat “een goede eerste stap”, maar volgens de fractie “lang niet voldoende om de bomen daadwerkelijk te redden”.

Vergunningen blijven afgegeven
De fractie uitte stevige kritiek op de handelwijze van het college, omdat er ondanks de alarmerende onderzoeksresultaten juist extra vergunningen zijn afgegeven voor evenementen in de kasteeltuin. Zo kreeg het nieuwe evenement de Trotsmarkt onlangs een vergunning, en ook het bestaande evenement de Oude Voertuigendag ontvangt dit jaar opnieuw toestemming. Het College lijkt nog niet serieus bezig met de vergunninghouders om te kijken hoe deze evenementen goed ingepast kunnen worden in de tuin. Dit geldt evenmin voor de kermis, die ook dit jaar weer in de Kasteeltuin wordt gehouden.

Parkeren: groot risico
De vele evenementen hebben al veel schade aangebracht aan de tuin. De hele grond is sterk verdicht. Veel bomen zijn in een slechte conditie. Bomen krijgen geen voeding meer via de grond. Van de 24 onderzochte bomen zijn ook tien bomen rond de toegang tot de parkeerplaats er zeer slecht aan toe. In het rapport wordt zelfs beschreven dat de bodem bij de bomen op de parkeerplaats zó verdicht is dat normale boorgereedschappen niet bruikbaar waren. De gevolgen van drie jaar bestrating en luchtvervuiling vanwege een parkeerterrein zullen die bomen nog meer aantasten, waardoor ze het mogelijk – tot aan het waarschijnlijke toe - niet zullen overleven. Het College was van mening dat deze bomen niet bedreigd worden door het parkeren. Oomen twijfelde hier openlijk aan: "Experts voeren aan dat de boomwortels veel verder onder de verharding te lijden hebben dan het college nu aangeeft."

Eén boom bij de parkeerplaats is inmiddels al gekapt. Voor veel andere zijn ingrijpende maatregelen nodig om sterfte te voorkomen. Een deel van deze herstelmaatregelen kan echter niet worden uitgevoerd zolang er in de kasteeltuin geparkeerd wordt.

Motie haalt het niet
GroenLinks en PvdA stelden daarom voor om:

• Parkeren per direct uit de kasteeltuin te verwijderen,
• Zeer terughoudend te zijn met het toelaten van nieuwe evenementen,
• Bestaande evenementen zo aan te passen dat zij geen schade aan bomen veroorzaken.

Een meerderheid van de raad stemde echter tegen.

Gevolgen voor de toekomst
Volgens Oomen is hiermee een kans gemist om de historische kasteeltuin te beschermen. “We weten wat er moet gebeuren, het staat zwart op wit. En toch blijft de raad kiezen voor de korte termijn. Dat gaat ons in de toekomst duur komen te staan.”

------------------------

Wat is er eigenlijk aan de hand in de Kasteeltuin?
In de Kasteeltuin staan nu nog monumentale bomen met grote cultuurhistorische waarde en iedere boom heeft een eigen biotoop (samenleving van dieren, planten, bacteriën en schimmels). Samen vormen de bomen in de Kasteeltuin een ecotoop. De tuin is een groene oase in een verstedelijkt gebied.  

GroenLinks heeft in de afgelopen jaren veel vragen gesteld over de kasteeltuin - ook voordat de parkeerplaats werd aangelegd. Uit de antwoorden blijkt dat vooral naar de verdichte grond is gekeken omdat het regenwater slecht weg loopt en de tuin heel nat is. De bomen zijn alleen visueel geïnspecteerd. Dat klinkt chic maar betekent dat alleen naar de bomen als zodanig is gekeken, bijvoorbeeld naar takken die op auto’s kunnen vallen. Er is geen volwaardig onderzoek naar de conditie van de bomen geweest.  

Daardoor is onder andere niet gezien dat een grote eik, die midden tussen de in- en uitrit van de nieuwe parkeerplaats stond, een zware schimmelbesmetting had en vrijwel direct is omgezaagd. Schimmelbesmettingen komen vooral voor bij oudere bomen die het moeilijk hebben door ongunstige omstandigheden (grondkwaliteit (te weinig lucht in de bodem en organisch leven), te nat of te droog, ongunstige locatie, luchtvervuiling).

Kortom: er was geen grondig onderzoek naar de bomen vooraf, maar onderzoek ten dienste van de parkeerders om geen natte, vieze schoenen krijgen en vuile auto te krijgen. Er zijn open betontegels in de tuin gelegd.

Er is een relatie is tussen het gebruik van de tuin en de kwaliteit en gezondheid van de bomen. Drainage en bodemverbetering vooraf had de conditie van de bomen serieus kunnen verbeteren. Nu de parkeerplaats er ligt, is dit niet meer mogelijk en de verwachting is dat de parkeerplaats er langer dan drie jaar blijft liggen.

De tuin was een groene oase in een verstedelijkt gebied. Wijchenaren en toeristen treffen straks een kale open vlakte aan. Niks picknicken in de kasteeltuin.